Jesteśmy na półmetku! Za nami piąty dzień mobilności ponadnarodowej w Chorwacji!
Trudno uwierzyć, że połowa naszej edukacyjnej przygody w Splicie już za nami! Pięć dni intensywnych warsztatów, zdobywania nowych umiejętności, ciekawych rozmów i wspólnych doświadczeń. A dzisiaj przed naszymi seniorami stanęło kolejne niezwykle aktualne wyzwanie – sztuczna inteligencja, ekologia i dezinformacja w cyfrowym świecie!
Dzień rozpoczęliśmy od quizu Kahoot, podczas którego sprawdziliśmy wiedzę zdobytą na wcześniejszych zajęciach. Wróciliśmy do zagadnień związanych z wiarygodnością źródeł, manipulowaniem fotografiami, statystykami i wykresami. Przypomnieliśmy sobie, dlaczego nawet prawdziwe liczby mogą wprowadzać w błąd, jeśli zostaną przedstawione bez odpowiedniego kontekstu.
Następnie przeszliśmy do tematu sztucznej inteligencji i jej obecności w codziennym życiu. Zastanawialiśmy się, gdzie już dzisiaj spotykamy rozwiązania wykorzystujące AI – w telefonach, wyszukiwarkach, tłumaczach, bankowości, mediach społecznościowych czy podczas zakupów internetowych. Rozmawialiśmy o możliwościach tych narzędzi, ale również o ich ograniczeniach i zagrożeniach.
Podczas praktycznego laboratorium „Zapytaj, sprawdź, porównaj” nasi seniorzy samodzielnie korzystali z narzędzi sztucznej inteligencji, zadając pytania dotyczące Unii Europejskiej, Chorwacji oraz współczesnych wyzwań społecznych i środowiskowych. Następnie porównywali otrzymane odpowiedzi z informacjami pochodzącymi z wiarygodnych źródeł. Przekonaliśmy się, że AI potrafi udzielać odpowiedzi brzmiących bardzo profesjonalnie, ale nie zawsze zgodnych z faktami.
Dużą część naszych dyskusji poświęciliśmy również ekologii, zmianom klimatu i dezinformacji środowiskowej. Analizowaliśmy popularne mity, które regularnie pojawiają się w internecie – między innymi twierdzenia, że globalne ocieplenie nie istnieje, ponieważ zimą nadal występują mrozy, że pojedyncze chłodne lato podważa wieloletnie dane klimatyczne albo że działania pojedynczego człowieka nie mają żadnego znaczenia dla środowiska.
Zastanawialiśmy się, jak odróżniać rzetelne informacje naukowe od uproszczeń, manipulacji i treści celowo wprowadzających odbiorców w błąd. Rozmawialiśmy o różnicy między pogodą a klimatem, znaczeniu długoterminowych obserwacji oraz o tym, dlaczego pojedyncze liczby czy wyrwane z kontekstu wykresy nie wystarczają do wyciągania wiarygodnych wniosków.
Szczególnie interesujące okazało się połączenie dwóch tematów – sztucznej inteligencji i dezinformacji ekologicznej. Sprawdzaliśmy, jak AI może być wykorzystywana do tworzenia realistycznych, ale nieprawdziwych zdjęć katastrof naturalnych, generowania fikcyjnych wypowiedzi ekspertów czy przygotowywania artykułów przedstawiających niepotwierdzone teorie jako fakty naukowe.
Rozmawialiśmy także o greenwashingu, czyli przedstawianiu produktów lub działań firm jako bardziej ekologicznych, niż są w rzeczywistości. Zastanawialiśmy się, w jaki sposób sztuczna inteligencja może ułatwiać tworzenie przekonujących komunikatów reklamowych, które wykorzystują ekologiczne hasła, zieloną kolorystykę i pozornie naukowe argumenty, ale nie przedstawiają konkretnych dowodów.
Podczas warsztatu „Człowiek kontra maszyna” analizowaliśmy teksty i ilustracje przygotowane przez ludzi oraz wygenerowane przez AI. Próbowaliśmy ustalić, czy na podstawie samego wyglądu materiału jesteśmy w stanie rozpoznać jego pochodzenie. Okazało się, że nie zawsze jest to możliwe, dlatego tak ważne jest sprawdzanie źródła, kontekstu i wiarygodności przekazywanych informacji.
Nie zabrakło również rozmów o bezpieczeństwie cyfrowym. Uczyliśmy się, dlaczego nie należy przekazywać narzędziom AI poufnych danych osobowych, jak rozpoznawać potencjalne próby oszustwa i dlaczego sztuczna inteligencja powinna wspierać nasze decyzje, a nie podejmować je za nas.
Czego nauczyliśmy się piątego dnia? Przede wszystkim tego, że nowoczesne technologie mogą być ogromnym wsparciem w zdobywaniu wiedzy, również na temat środowiska i zmian klimatu. Jednocześnie mogą służyć do tworzenia i rozpowszechniania dezinformacji na niespotykaną wcześniej skalę. Dlatego umiejętność krytycznej analizy informacji, rozumienia danych i sprawdzania źródeł staje się coraz ważniejsza.
Na półmetku naszej mobilności widzimy już, jak wiele udało nam się wspólnie przepracować – od funkcjonowania Unii Europejskiej, przez mechanizmy dezinformacji, aż po sztuczną inteligencję, ekologię i bezpieczeństwo w świecie cyfrowym.
Pięć dni za nami, pięć kolejnych przed nami! Nie zwalniamy tempa, bo przed naszymi słuchaczami jeszcze wiele praktycznych zajęć, nowych doświadczeń i edukacyjnych wyzwań. A ich ciekawość, zaangażowanie i otwartość na nowe technologie po raz kolejny pokazują, że na naukę nigdy nie jest za późno!
Działanie finansowane ze środków Unii Europejskiej. Program Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych (KA121-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA121-ADU000428255 Erasmus+ Edukacja dorosłych EU Mobility Croatia 
